Pierwotna forma różdżkarstwa była znana jako wróżenie z wody, oraz wróżenie ze źródeł mineralnych w ziemi.

Aby odkryć gdzie woda wędruje wynajmowano różdżkarzy, którzy za pomocą różdżki wykrywali wodę. Był oto bardzo istotne w przemyśle górniczym, w kopalniach gdzie wydobywano złoża.

Różdżka, czyli tradycyjnie rozwidlony kij z drewna orzechowego został wykorzystywany do wielu zadań poszukiwawczych wód.

Obecnie w Afryce wykorzystuje się właśnie tą metodę do wykrywania złóż wody, w tych miejscach gdzie różdżka widocznie daje znaki, iż jest woda, tam kopane są studnie. Odsetek wykrywalności jest bardzo duży.

Powszechnie wiadomo, że ciało ludzki, podobnie jak inne zwierzęta jest wrażliwa na zmiany pola magnetycznego ziemi. Dlatego człowiek poprzez naukę jest w stanie określić głębokość i miejsce żył wodnych.

Można oprócz różdżki wykorzystywać wahadełko, pręty czy nawet obrączkę zawieszoną na nitce.

Istnieją dwie teorie wyjaśniające funkcjonowanie różdżkarstwa.

Pierwszą z nich jest teoria fizyczna, która mówi o tymi, iż podziemne cieki wodne wysyłają jakieś bliżej nieokreślone promieniowanie, które jest odczuwane dla niektórych ludzi.

Promieniowanie to może wpływać na układ nerwowy człowieka powodując drgania mięśni a w efekcie ruch wahadełka.

Druga teoria, bardziej powszechna to teoria mentalna

Zakłada ona, że mamy tak skonstruowany umysł, iż wychwytuje on sygnały z ziemi. Ten pogląd podchodzi pod parapsychologie i niewyjaśnione sprawy.